En ĉi tiu paĝo estas listigitaj kelkaj lingvaj detaloj de Dunianto, kiuj iam estis pridiskutataj en la Telegram-grupo de Dunianto. Ĉi tie ni konservas la finajn lingvajn rekomendojn, pri kiuj ni interkonsentis en tiu grupo, por ke lernantoj povu facile trovi ilin ĉi tie kaj lerni surbaze de ili.
Uzado de majuskloj
Same kiel Esperanto, Dunianto ĝenerale uzas majusklojn komence de frazo kaj komence de propra nomo aŭ komence de memstara vorto ene de plurvorta propra nomo. Vortoj derivitaj de propraj nomoj ĝenerale uzas minusklojn, escepte se ili mem estas parto de plurvorta propra nomo aŭ se la majusklo helpas senambiguigi la vorton.
Ekzemploj:
- Oni uzas minusklojn en ĉiuj vortoj derivitaj de “Arabo” (‘Arabujo‘), ekzemple “araba” kaj “arabano” (‘arabo’), escepte en plurvortaj propraj nomoj kiaj “Goijintay Arabay Emirguoy” (‘Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj’).
- Por distingi vortojn derivitajn de “Esperanto” kaj de “esperanto”, oni uzas majusklon en ĉiuj vortoj derivitaj de “Esperanto”, ekzemple “Esperanta” kaj “Esperantisto”.
- Por distingi vortojn derivitajn de “Bazebo” (‘Fundamento’) kaj de “bazebo” (‘fundamento’), oni uzas majusklon en ĉiuj vortoj derivitaj de “Bazebo”, ekzemple “Bazeba” kaj “kontraw-Bazeba”.
- Por distingi vortojn derivitajn de “Petro” (‘Petro’) kaj de “petro” (‘ŝtono’), oni uzas majusklon en ĉiuj vortoj derivitaj de “Petro”, ekzemple “Petra”.
Monatnomoj en Dunianto (same kiel en Fundamenta Esperanto) estas konsiderataj propraj nomoj kaj tial estas majuskligataj: “Goolo” (‘Januaro’), “Duolo” (‘Februaro’) ktp.
Tempovortoj
Dunianto havas du bazajn tempovortojn:
- “dino” (‘tago’)
- “maldino” (‘nokto’)
Eblas kombini la vortojn “dino” (‘tago’) kaj “maldino” (‘nokto’) kun la sufiksoj “nif” (’komenc’), “can” (’antaŭ’), “med” (’mez’), “nac” (’post’), “fin” (‘fin’) por regule formi aliajn tempovortojn:
- “dinnifo” (’mateno’)
- “dincano” (’antaŭtagmezo’)
- “dinmedo” (’tagmezo’)
- “dinnaco” (’posttagmezo’)
- “dinfino” (‘vespero’)
- “maldinmedo” (’noktomezo’)
- “maldinfino” (’noktofino’)
Eblas kunmeti tempovortojn kun “yamo” (‘manĝo’) por regule formi manĝo-tempovortojn:
- “dinnifyamo” (‘matenmanĝo’)
- “dinmedyamo” (‘tagmanĝo’)
- “dinfinyamo” (‘vespermanĝo’)
- “dinacyamo” (‘temanĝo’)
Eblas regule formi nomojn de monatoj kaj semajntagoj per la sufiksoj “-ol-” kaj “-var-”:
- “Goolo” (‘Januaro’)
- “Duolo” (‘Februaro’)
- “Triolo” (‘Marto’)
- …
- “govaro” (‘lundo’)
- “duvaro” (‘mardo’)
- “trivaro” (‘merkredo’)
- …
Ankaŭ eblas uzi la prefiksojn “can” (‘antaŭ’), “je” (‘ĉi’) kaj “nac” (‘post’) por precizigi antaŭecon, nunecon kaj venontecon:
- “candine” (‘antaŭtage’, do ‘hieraŭ’)
- “jedine” (‘ĉi-tage’, do ’hodiaŭ’)
- “nacdine” (‘posttage’, do ’morgaŭ’)
- “cancandine” (‘antaŭhieraŭ’)
- “nacnacdine“ (‘postmorgaŭ’)
- “cannene” (‘pasintjare’)
- “nacnene” (‘venontjare’)
- “candinfino” (‘vespero de la antaŭa tago’, do ‘antaŭvespero’)
- “nacdinmede” (’morgaŭ tagmeze’)
- “jedinfine” (‘hodiaŭ vespere’)
- “cancandinnife” (‘antaŭhieraŭ matene’)
- “jedinfinyamo” (‘hodiaŭa vespermanĝo’)
- “nacdinnacyame” (‘je la morgaŭa temanĝo’)
- “canduole” (‘februare pasintjare’)
- “nacgovare” (‘venontlunde’)
- “nacnactrivaro” (‘postvenonta merkredo’)
- …
Oni ĝenerale evitas uzi “can” kaj “nac” pli ol dufoje sinsekve kaj tiam preferas aliajn esprimmanierojn, ekzemple “can tri dinoy” (‘antaŭ tri tagoj’) anstataŭ “cancancandine”.